Grafstenen gemeente Apeldoorn kopen

Algemene begraafplaats Wenum-Wiesel Apeldoorn

De begraafplaats Wenum-Wiesel ligt aan de noordzijde van Apeldoorn en is aangelegd in 1940. Hij is landelijk gelegen en ligt op enkele kilometers van het centrum van Apeldoorn. Er is een afdeling kindergraven, algemene graven en eigen graven voor bepaalde- en onbepaalde tijd.
Op deze begraafplaats is ook een strooiveld aanwezig en worden urnenkelders uitgegeven.
In 2008 is er een uitbreiding van de begraafplaats gerealiseerd. De begraafplaats heeft een aula welke in 2005 gerenoveerd en uitgebreid is. Er zijn honderd zitplaatsen aanwezig. Deze aula wordt gebruikt als ontvangst- en condoleanceruimte. Er is een orgel en muziekinstallatie aanwezig. Tijdens de plechtigheid mag er muziek gespeeld worden. De uitvaartverzorger kan op verzoek van de familie zorgen voor muziek en het opnemen van eventuele toespraken, die tijdens de plechtigheid worden gehouden, op video of geluidscassette.

Indeling
Indeling van de begraafplaats is vanouds in 5 klassen. Klasse 5 was oorspronkelijk de algemene graven, die omstreeks 2006 geruimd zijn en dan ook niet meer vermeld staat op de plattegrond. Dit gedeelte was op de plek waar nu de graven E 957 tot en met E 1014 zijn. Het vak A, bij binnenkomst geheel aan de buitenkant rechts, met nummer 63-106 was voorheen genummerd als 5e klas.

Joodse begraafplaats Apeldoorn

Op de joodse begraafplaats aan de Arnhemseweg zijn zo’n 900 gewone graven. Er staat ook een monument ter nagedachtenis aan joden die hier geen graf hebben: Apeldoornse burgers en patiënten van Het Apeldoornsche Bosch. De meesten zijn omgebracht in Auschwitz en Sobibor. Het exacte aantal is niet bekend, maar het moeten er ongeveer 1500 zijn.

In 1798 vestigde zich het eerste joodse gezin in Apeldoorn. Vlak voor de Tweede Wereldoorlog waren er 800 joodse burgers, een grote gemeenschap. Dat had onder andere te maken met de joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bosch, die veel personeelsleden nodig had.

Op 9 oktober 1941 werden 13 joodse mannen opgepakt en naar Mauthausen getransporteerd; na een maand leefde geen van hen meer. Het eerste transport van 67 Apeldoornse joden naar Westerbork was in november 1942. Toen kwam, in januari 1943, het afgrijselijke transport van de patiënten van Het Apeldoornsche Bosch en een groot deel van het personeel: ongeveer 1300 mensen, die rechtstreeks naar de gaskamers van Auschwitz gingen. In maart 1943 gingen nog 7 mensen naar Vught en 8 naar Westerbork. Slechts enkele gezinnen konden onderduiken. Sommigen werden later toch opgepakt. Een klein groepje wist te ontkomen naar Zwitserland of Spanje.

Midden 1943 was het gedaan met de joodse gemeenschap in Apeldoorn.

Na de oorlog keerden ongeveer 150 joden in Apeldoorn terug. 592 inwoners van Apeldoorn, waaronder de personeelsleden van Het Apeldoornsche Bosch en ongeveer 900 patiënten van die inrichting overleefden de oorlog niet.

De joodse gemeente van Apeldoorn geldt als een van de jongste van Nederland. Toch woonden er al rond 1770 -1780 enige uit Duitsland afkomstige joden in Apeldoorn. Deze vielen onder de joodse gemeente van Deventer.

Vanaf 1855 werden er godsdienstoefeningen gehouden in een huis aan de Loolaan. Toen zich aan het einde van de negentiende eeuw meerdere joodse gezinnen in Apeldoorn vestigden, werd de synagoge aan de Paschlaan met de aangrenzende leerruimte en het rituele bad gebouwd. Ook de school voor joods onderwijs werd in 1890 opgericht. Met de inrichting van een begraafplaats aan de Arnhemseweg twee jaar later maakte de Apeldoornse joodse gemeente zich definitief los van de Deventerse.

Portret van David Lutomirski, bestuurslid van het Apeldoornsche Bosch, geschilderd door J.C. Bander in 1924 (Collectie Joods Historisch Museum, M003716)
Portret van David Lutomirski, bestuurslid van het Apeldoornsche Bosch, geschilderd door J.C. Bander in 1924 (Collectie Joods Historisch Museum, M003716)
In de eerste decennia van de twintigste eeuw groeide de joodse bevolking van Apeldoorn aanzienlijk, dit in tegenstelling tot de algemene tendens. De verklaring hiervoor ligt in de vestiging in Apeldoorn van enige centrale geneeskundige instellingen van het Nederlandse jodendom. In 1909 werd het Centraal Israelietisch Krankzinnigengesticht Het Apeldoornse Bosch geopend. Deze instelling beschikte over een eigen synagoge. Het Paedagogium Achisomog droeg vanaf 1925 zorg voor de opvoeding van geestelijk achtergebleven joodse kinderen.

De snel groeiende joodse gemeente van Apeldoorn kende een rijk verenigingsleven; zo zorgde een vereniging voor kleding voor de patiënten van de beide zorginstellingen. Een andere organisatie probeerde het leven van de kinderen te veraangenamen. Ook een apart begrafenisgenootschap voor mannen en voor vrouwen stond ten dienste van de joodse gemeenschap. Er waren in Apeldoorn, tot voldoening van het kerkbestuur, geen armlastige joden. Het culturele leven was georganiseerd in een toneelgezelschap, een literaire vereniging en een zang- en een ontspanningsvereniging. Zowel de Nederlandse Zionisten Bond als de Zionistische Jeugdbeweging waren actief in Apeldoorn.

JHM F002614
De ingang van het gesticht Apeldoornsche Bosch, ca. 1912 (Collectie Joods Historisch Museum, F002614)
In oktober 1941 werden in Apeldoorn 1549 joden geregistreerd, waaronder een groot aantal vluchtelingen en patiënten en verplegend personeel van de beide verpleeginrichtingen. De arrestaties en deportaties begonnen al in een zeer vroeg stadium, in oktober 1941. In de loop van 1942 werden vele joodse bewoners van Apeldoorn weggevoerd. Begin januari 1943 werden de overgeblevenen gearresteerd en overgebracht naar Het Apeldoornsche Bosch. Op 23 januari werden allen die op dat moment in de inrichting verbleven samen met de kinderen van Achisomog en hun verzorgers op transport gesteld. Zij zijn bijna zonder uitzondering omgebracht in Auschwitz en Sobibor.

Na de oorlog keerden ongeveer 150 mensen in Apeldoorn terug, hetzij uit de kampen, hetzij uit de onderduik. De synagoge aan de Paschlaan was in augustus 1941 in brand gestoken en zwaar beschadigd. De synagogediensten werden aanvankelijk thuis hervat, net als de joodse lessen aan kinderen. In het Apeldoornsche Bosch werd in juli 1947 het Kinderdorp Ilaniah ingericht, waar 440 joodse kinderen, meest afkomstig uit Roemenië, werden opgevangen tot zij in oktober 1948 naar Palestina gingen.

Achisomog hervatte in 1946 zijn activiteiten, maar voor een joodse psychiatrische inrichting was het Apeldoornsche Bosch na de oorlog te groot. In 1951 werd het terrein verkocht. Plannen voor een nieuwe psychiatrische inrichting resulteerden uiteindelijk in de opening van de Sinai-kliniek in Amersfoort, in 1960.

Behalve een gedenkteken op de joodse begraafplaats uit 1950 werd in 1990 in het Prinsenpark een door Ralph Prins ontworpen monument opgericht ter herinnering aan de deportatie van de patiënten en het personeel van Het Apeldoornsche Bosch. De synagoge aan de Paschlaan is herbouwd en in 1960 weer in gebruik genomen. In dat jaar werd ook een reliëf aan de gevel van de synagoge aangebracht. Er worden nog steeds op de Hoge Feestdagen synagogediensten gehouden. De plaatselijke overheid draagt sinds 1988 zorg voor het onderhoud van de begraafplaats. Voor de synagoge aan de Paslaan is in oktober 2005 een monument ter herinnering aan de 592 Apeldoornse Joden onthuld die de oorlog niet overleefd hebben.

In 1954 werd de joodse gemeente van Hattem bij die van Apeldoorn gevoegd.
De joodse gemeenten van Apeldoorn, Deventer en Zutphen hebben zich in oktober 2000 formeel verenigd in de Joodse Gemeente Stedendriehoek. Hierin speelt Zutphen een centrale rol.

Rooms katholieke begraafplaats Apeldoorn Oude Beekbergerweg

Oude Beekbergerweg
Deze begraafplaats dateert van 1924 en ligt aan de Oude Beekbergerweg 159.

Voor 2005 was deze begraafplaats verbonden aan de Fabianus en Sebastianuskerk.

In 2013 en 2014 is de begraafplaats aan de Oude Beekbergerweg uitgebreid en volledig gerenoveerd. Als u door de toegangspoort loopt, valt het wijdse en open karakter van de begraafplaats op. Het speciale monument voor overleden kinderen dat gemaakt is door een Zimbabwaanse kunstenaar, is kenmerkend voor de intentie waarmee op deze begraafplaats aandacht wordt geschonken aan gevoelens van nabestaanden.

In het nieuwe gedeelte is een heuvel aangelegd, waar u de urn van een overledene kunt plaatsen. Het verderop gelegen strooiveld met zijn bijzondere gedenkzuil biedt de mogelijkheid as uit te strooien en een gedenkbordje te plaatsen. Vanzelfsprekend bestaat ook de mogelijkheid tot begraven, desgewenst in een grafkelder die u ook kunt reserveren.

Rondom Allerzielen staat het verdriet van de nabestaanden centraal.

Ook de begraafplaats aan de Oude Beekbergerweg staat open voor alle christenen uit Apeldoorn en omgeving.

Natuur begraafplaats Westerwolde ( Assel - Hoog Soeren )

Een natuurbegraafplaats is een begraafplaats waar de graven in de natuur liggen. Op een reguliere begraafplaats liggen graven in rechte rijen langs verharde paden. Op een natuurbegraafplaats liggen graven in schijnbare willekeur op mooie plaatsen verspreid over het gebied. Tussen de graven is meer ruimte, er zijn geen hekken of afrasteringen en ook geen speciaal vervaar-digde grafstenen. Graven worden veelal gemarkeerd met zwerfkeien of kleine houten bordjes. Achterliggende gedachte bij een natuurbegraafplaats is: wat uit de natuur komt, gaat terug naar de natuur.

Ten zuiden van Assel ligt, op landgoed Westerwolde, Natuurbegraafplaats Westerwolde (Alverschotenseweg 24). Dit was de eerste natuurbegraafplaats in Nederland. In 1944 gaf de burgemeester van Apeldoorn aan de familie Westerwoudt, die op Assel 330 hectare grond in bezit had, toestemming om de gronden naast de in 1941 gebouwde Heilige-Geestkapel te gebruiken als familiebegraafplaats. De vader van de huidige eigenaren stelde rond 1955 de begraafplaats open voor niet-familieleden en realiseerde ook de kleine camping iets verderop. Tegenwoordig beheren drie kleinzonen van de oprichter het landgoed met begraafplaats en camping. Er vinden jaarlijks ca. 50 begravingen plaats. Vandaag de dag liggen er in totaal ca. 2.000 graven. De familiebegraafplaats ligt apart van de natuurbegraafplaats en is geheel ommuurd. Hier liggen 5 leden van de familie Westerwoudt begraven.

De RK Heilige-Geestkapel aan de Alverschotenseweg 50 dateert uit 1941 en is ontworpen door de Apeldoornse architect J.G.A. van Dongen. De kapel biedt plaats aan honderd mensen. Op een gedenksteen staat een Latijnse tekst die in oud-Nederlands vertaald luidt: “Het hart vol druks, heeft piëteit in oorlogsstorm mij God gewijd, afbiddend blijder tijden keer en vreed’ge vreugde van weleer.” Nog elke zondag wordt de kapel gebruikt voor diensten voor gelovigen uit de omgeving en voor de mensen die hier hun familie en bekenden hebben begraven. Ook wordt de kapel verhuurd voor rouw- en trouwdiensten en concerten. Zie verder bij Geschiedenis.

Algemene begraafplaats Klarenbeek Heidepark

Het Heidepark

is gerealiseerd door samenwerking van de beide kerkgemeenschappen in ons dorp. Voor leden van de R.K.-parochie bestaat al heel lang het fraai onderhouden kerkhof naast de kerk.
Met de ingebruikname van Het Heidepark in december 2006 bestaat voor alle Klarenbekers de mogelijkheid om in eigen dorp begraven te worden. Het bezoeken van de laatste rustplaats van een dierbare overledene is vooral voor onze oudere dorpsgenoten veel gemakkelijker geworden.
De familie Krepel zijn we dankbaar voor het beschikbaar stellen van het prachtig gelegen perceel in haar landgoed Huize Klarenbeek.
De naam “Het Heidepark” refereert aan de periode dat op die plaats een groot heidegebied was. Ook de Heideparkweg in de buurt van de begraafplaats herinnert daaraan.
De beide Klarenbeekse begraafplaatsen liggen op een steenworp afstand van elkaar en er wordt door beide besturen zoveel mogelijk samengewerkt. Ook de tarieven worden in onderling overleg zoveel mogelijk op elkaar afgestemd
De dood hoort bij het leven en zo zullen de doden bij ons kunnen zijn in onze eigen leefgemeenschap Klarenbeek.

Nederlands Hervormde begraafplaats Hoenderloo

In 1859 kreeg dominee Hugenholtz toestemming van de Gemeente Apeldoorn om achter de Heldringkerk een dodenakker in te richten. De Heldringkerk was het jaar ervoor met Pinksteren ingewijd. Hoenderloo was nog een zeer arme en dunbevolkte gemeenschap waar dominee Heldring in de jaren voorafgaand aan de bouw van de Heldringkerk de kerkelijke gemeente heeft opgezet.

Hoenderloo was de eerste standplaats van het jonge echtpaar Hugenholtz. In hun Hoenderlose jaren hebben zij twee kinderen gekregen. Beiden overleden kort na hun geboorte. Deze kinderen zijn in Hoenderloo begraven, Margaretha Agatha in 1860, Petrus Hermannus Reinhard in 1861. Het graf van de kinderen is nog terug te vinden op de begraafplaats met nummer I-4.

Op het oudste deel van de begraafplaats vanaf de ingang aan de Heldrinkerk-zijde zijn meerdere belangrijke personen voor het dorp uit de beginjaren begraven, zoals de eerste onderwijzer van het dorp, Bernardus Gangel.

Op de begraafplaats zijn meerdere graven te vinden van domineesechtparen die het dorp Hoenderloo en de kerkelijke gemeente vele jaren hebben gediend in het ambt, zoals het echtpaar Van Maanen. Ds. van Maanen stond als dominee in Hoenderloo van 1931 tot 1950.

Tot 2002 is de begraafplaats onderdeel geweest van de Diaconie van de Hervormde Gemeente in Hoenderloo. In 2002 is de begraafplaats ondergebracht in een aparte stichting, met als doel de begraafplaats te behouden voor de inwoners van Hoenderloo en Hoog Baarlo.

Vanuit de doelstelling houdt het bestuur strikt vast aan het uitgangspunt dat de begraafplaats alleen bestemd is voor overledenen uit Hoenderloo en Hoog Baarlo. In uitzonderingssituaties wordt toestemming gegeven voor een ter aarde bestelling of bijzetting van de asbus van een overledene van buiten het dorp, maar alleen indien er aanwijsbaar een langdurige sociale binding met Hoenderloo of Hoog Baarlo is geweest.

In 2002 is ook het naastgelegen weiland gekocht voor toekomstige uitbreiding van de begraafplaats. In 2015 is het nieuwe gedeelte ingericht als begraafplaats, en in 2019 is het eerste graf uitgegeven.

Rooms Katholieke begraafplaats Loenen

De Rooms katholieke begraafplaats in Loenen is onlangs helemaal in onderhoud geweest en bezit hele oude monumentale grafstenen tot moderne grafstenen op het nieuwe gedeelte .

De bouwstijl van de kerk is volgens het neoclassicisme.

De familie Hackfort schonk een nieuwgebouwde pastorie met grond voor de kerk, tuin en kerkhof, echter op voorwaarde dat ze de eerste twee banken van de nieuwe kerk als eigen familiebanken tot hun beschikking zouden krijgen en dat zij het recht hadden op het kerkhof een eigen familiegrafkelder te mogen maken.

De “Horstenbanken” staan nog in de kerk. Op de deurtjes staan de wapenschilden van de familie Hackfort-van Wijnbergen.

Het schip van de kerk alsmede een gedeelte van het kerkhof staan op de gemeentelijke Monumentenlijst van de gemeente Apeldoorn. De toren staat sinds 1989 op de Rijksmonumentenlijst.

Een gedeelte van de inventaris van de kerk is geschonken en afkomstig uit de kapel van Kasteel ter Horst, zoals de misgewaden, kelken, monstrans, altaar benodigdheden, het orgel, doopvont en de twee klokken voor de toren.

Het orgel is van latere datum dan de kerk zelf (1892).

In 1927 bleek dat de kerk te klein was en werd de kerk vergroot met twee zijbeuken.

In de oorlogsjaren heeft Loenen veel van de bezetters te lijden gehad. In 1943 zijn de klokken uit de toren gehaald. Loenen is op 16 april 1945 bevrijd en werden er weer plannen gemaakt om twee nieuwe klokken te laten maken. Op 21 december 1948 zijn de nieuwe klokken gewijd. De grote klok kreeg de naam Maria-Moeder Gods, de kleine klok: H. Johannes Evangelist.

In de voorgevel van de toren bevindt zich een rondboog-nis met het beeld van de Heilige Antonius Abt met aan zijn voeten een varkentje. Hij is de patroonheilige van deze kerk.

De H. Antonius Abt was een Egyptische kluizenaar uit de 3e eeuw die vele volgelingen kreeg en staat daarom bekend als de vader van het kloosterleven.

Zijn bijnaam “Antonius met het varken” ontstond in de Middeleeuwen. De Antonieten, leden van de naar hem vernoemde verpleegorde, mochten hun varkens vrij laten rondlopen als vergoeding voor de verpleging die ze verstrekten. Op 17 januari werden deze varkens geslacht en het vlees verdeeld onder de armen.

De Maria kapel wordt veel bezocht, ondermeer door de vele dagelijkse bezoekers van het aangrenzende kerkhof.

Het is een plek van gebed en bezinning met de mogelijkheid een kaarsje op te steken.

De Mariakapel is dagelijks geopend voor bezoekers.